De RIZIV-begroting voor 2019: de besprekingen zijn aangevat (03-08)

Op basis van de technische ramingen die werden gecommuniceerd aan het Verzekeringscomité begin juli  stevent de ziekteverzekering af op een tekort van 150,5 mio euro in 2018. De begroting 2019  -op basis van de groeinorm van 1,5 procent-  zou met 503,3 miljoen overschreden worden.

Deze tekorten zijn het gecumuleerd resultaat van enerzijds een ontoereikende groeinorm,  rekening houdend met de behoeften (geraamd op 2,2 % door het Federaal Planbureau bij ongewijzigd beleid), en anderzijds een structurele overschrijding van de sector farmaceutische specialiteiten.

De ziekteverzekering heeft reeds een enorme inspanning moeten leveren om het begrotingstraject, opgelegd door de huidige regering, te respecteren. Tijdens de eerste vier jaar van de legislatuur is er 2,1 miljard euro bespaard, waarvan 1,5 miljard netto-besparingen. Ter vergelijking : de terugbetaling van kinesitherapieprestaties voor 2017 was goed voor 741,8 mio euro.

Voor 2019 zou een bijkomende besparing van 503 miljoen euro gerealiseerd moeten worden, wat de inspanning op 2,6 miljard brengt, waarvan 2 miljard euro netto  besparingen.

Deze diepgaande besparingen hebben het overlegmodel (conventiecommissie) dat de basis legt voor tariefzekerheid zwaar onder druk gezet, niet in het minst voor de sector kinesitherapie.

Dit vertaalt zich in een toenemende deconventiegraad.  Die is gestegen van 6,15 procent in 2013 tot 16 procent in 2018, en dit ondanks het feit dat de terugbetaling voor patiënten van niet-toegetreden kinesitherapeuten afneemt met 25%. Tegen deze manifeste vorm van discriminatie lopen trouwens nog steeds enkele rechtszaken die Axxon heeft ingezet in 2017. Het zal in een aantal arrondissementen steeds  moeilijker worden een geconventioneerd kinesitherapeut te vinden.

De ziekenfondsen merken ook een onrustwekkende toename van ereloonsupplementen die worden  aangerekend aan de patiënt, bij artsen-specialisten, tandartsen èn kinesitherapeuten. Volgens voorlopige cijfers van het IMA zouden deze gestegen zijn met 21 % tussen 2016 en 2017.

Men stelt een zekere moedeloosheid vast bij de actoren van de ziekteverzekering. De budgettaire context voorziet geen enkele zuurstof voor nieuwe initiatieven, tenzij gecompenseerd door extra besparingen, en vertaalt zich zelfs in een desinvestering. Dit op een moment dat er belangrijke niet ingevulde noden bestaan (o.a. voor kinesitherapie), en dat een toenemend aandeel van de bevolking noodzakelijke zorg uitstelt, ook in de eerstelijn.

De enige sector waar blijvend in geïnvesteerd wordt is de farmasector, maar dit ten koste van oplopende tekorten. De structurele overschrijding van het farmabudget bedraagt respectievelijk 225 miljoen euro in 2015, 188 mio in 2016 en 267 mio in 2017.

In totaal gaat het dus reeds om 680 miljoen euro. De technische ramingen voor 2018 vertonen een tekort van 313 mio euro. Gemiddeld bedraagt de overschrijding van de farmasector 250 miljoen euro over de periode 2015-2018. Deze overschrijding kan niet zomaar worden toegewezen aan “het onvoorziene succes van innovaties”. Voor de financiering van innovatieve geneesmiddelen   -waaronder de versnelde terugbetaling van immunotherapie voor nieuwe indicaties- was in het Pact met de farmaceutische industrie reeds een budget van 1,4 miljard euro voorzien.

Het staat vast dat steeds meer patiënten worden geholpen door innovatieve geneesmiddelen op de markt. Het" onverwachte" succes van deze innovatiegolf heeft geleid tot de budgetoverschrijding van 500 miljoen euro.

Indien de regering in deze context een extra besparing van een half miljard euro zou opleggen zal dit tot ernstige moeilijkheden leiden voor de bestaande tariefakkoorden en overeenkomsten, en de toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg ondergraven met een nefast impact voor de patiënt.

De structurele overschrijding van het farmabudget zou normaal dringend gecorrigeerd moeten worden. Minister De Block heeft een besparing op de kankerbehandelingen echter uitgesloten omdat het levensreddende behandelingen zijn. De regering volgde haar daarin tijdens haar jongste begrotingsconlaaf, voor een bedrag van  200 miljoen euro. De farmaceutische sector zal de overige 100 miljoen euro aanleveren. De resterende 200 miljoen euro wordt gecompenseerd door maatregelen in het geneesmiddelenbeleid, goed voor 113 miljoen euro, die de patiënt niet zullen raken. De overige 87 miljoen door technische correcties. Waar deze correcteis dan wel zullen gebeuren is (nog) niet bekend.

We zijn benieuwd hoe de ziekenfondsen in het Verzekeringsomité de beloofde" bijzondere inspanning en herwaardering" voor de kinesitherapiesector concreet zullen invullen voor 2019. Het voortbesaan van de overeenkomst M 18 hangt daar immers van af.